STRUKE:

adenozin

ilustracija
ADENOZIN i njegovi derivati

adenozin (prema adenin), jedan od četiriju nukleozida koji ulaze u sastav ribonukleinske kiseline. Sadrži purinsku bazu adenin i šećer ribozu. Njegovi su važni derivati nukleotidi adenozin-monofosfat (AMP), adenozin-difosfat (ADP) i adenozin-trifosfat (ATP) te ciklički AMP (cAMP). Sastavni je dio mnogih koenzima. Još od 1941. poznato je da derivati adenozina imaju središnju ulogu u energetskom metabolizmu (→ bioenergetika; lipmann, f. a.). Energija oslobođena kataboličkom razgradnjom organskih molekula sačuva se fosforiliranjem ADP u ATP, a potom se upotrebljava za gibanje, aktivni prijenos i biosintezu. U tim se procesima ATP razgrađuje do ADP ili AMP. Molekularna osnova za metaboličku ulogu ATP leži u velikoj slobodnoj energiji hidrolize dviju veza fosfat–fosfat u molekuli ATP (i ostalih nukleozid-trifosfata). cAMP pak nastaje djelovanjem adenilat-ciklaze, difundira u unutrašnjost stanice i aktivira različite enzime.

adenozin. Hrvatska enciklopedija, mrežno izdanje. Leksikografski zavod Miroslav Krleža, 2018. Pristupljeno 14.11.2019. <http://www.enciklopedija.hr/Natuknica.aspx?ID=462>.