TRAŽI DALJE:
STRUKE:

citokromi

citokromi (cito- + -krom), skupina hemoproteina kojima je zadaća prijenos elektrona, pri čemu atom željeza u hemu (→ hemoglobin) mijenja svoj oksidacijski stupanj (Fe3+ + e → Fe2+). Kod eukariota su citokromi specifično smješteni u mitohondrijskoj membrani. Po strukturi se razlikuju citokromi a, b i c, koji sadrže i različite tipove hema. Svojstva hema (spektar, redoks-potencijal) ovise i o proteinskom dijelu strukture. Niz citokroma sudjeluje u svim aerobnim organizmima u respiracijskom lancu, prijenosu elektrona na molekularni kisik (stanično disanje). Taj je prijenos vezan s oksidativnom fosforilacijom, u kojoj se adenozin-difosfat (ADP) fosforilira u adenozin-trifosfat (ATP), najvažniji »visokoenergijski« spoj u svim živim organizmima (→ adenozin). U biljkama su specifični citokromi uključeni u tzv. svijetle reakcije fotosinteze na tilakoidnim membranama. Produkti su tih reakcija ATP i reducirani nikotinamid-adenin-dinukleotid-fosfat, koji sudjeluju u sintezi glukoze (→ calvinov ciklus).

Usporedba strukture citokroma različitih organizama pokazuje stupanj njihove filogenetske srodnosti. Tako su, npr., citokromi c čovjeka i čimpanze identični, od istoga citokroma kornjače razlikuju se u 15 aminokiselina, a pšenice u 43 aminokiseline. Od 105 aminokiselina u citokromu c eukariota, njih 38 ostalo je nepromijenjeno u evoluciji, a nepromijenjena je ostala i osnovna tercijarna struktura citokroma, bitna za njihovu funkciju u prijenosu elektrona.

Citiranje:
citokromi. Hrvatska enciklopedija, mrežno izdanje. Leksikografski zavod Miroslav Krleža, 2020. Pristupljeno 26. 10. 2020. <http://www.enciklopedija.hr/Natuknica.aspx?ID=11992>.